Wat u niet weet .. kan letsel tot gevolg hebben!

Als praktijken er niet in slagen om op een patiënt op een betrouwbare en eenduidige manier van door te verwijzen over de verschillende afdelingen of praktijken dan kan dit schadelijke effecten hebben op de gezondheid. En als eerste lijns medische zorg niet goed schakelt met de medische specialisten bij de overdracht dan kan de gezondheidstoestand van de patiënt verslechteren terwijl diagnoses niet gesteld worden of te laat worden gesteld.

Een slecht functionerend systeem van overdracht en doorverwijzing is niet alleen een probleem voor de patient, het is ook een bedreigen voor de medische praktijk en de moraal. Praktijken kunnen aansprakelijk worden gesteld voor medische nalatigheid als een overdracht niet volgens de norm plaats vindt.

Verkeerde doorverwijzing is een veel voorkomend incident tijdens medische rechtzaken waarbij we spreken van medisch falen en het aandeel wordt geschat op 20% als onderdeel van alle diagnostische problemen bij de overdracht van patiënten.

Wat zijn nu fouten veroorzaakt bij de overdracht?

  • uitstel van de behandeling
  • niet signaleren van complicaties
  • niet bewaken van het verzorgingsproces
  • vertraagde doorverwijzing.

Een paar cases:

Nadat niemand met haar contact het opgenomen is bij haar borstkanker ontstaan. Een veel voorkomende communicatiefout tussen de specialist en de zorghulpverlener in eerste lijn.

Een 43 jaar oude vrouw had een vervolgtest moeten afnemen een maand na het overleg met haar chirurg. Om deze test in te plannen ging de eerste lijns zorgmedewerker ervan uit dat de specialist dit zou bewaken en andersom dacht de specialist dat de arts dit zou inplannen. De patiënte heeft hierdoor nooit de aanvullende test ondergaan en 9 maanden later krijgt ze de diagnose kanker doordat ze zelf de massa in haar borst had gesignaleerd.

En:

In een andere casus kwam een pas geboren baby’tje te overlijden ondanks dat tot 2 keer toe buitengewone testresultaten getoond werden. Een arts is op vakantie gegaan nadat hij een test had aangevraagd en een andere arts had niet de correcte contactgegevens van de moeder en de reguliere zorg had geen overleg met de arts en of toegang tot de test resultaten van de andere artsen.

In beide gevallen spreken we van een medische fout veroorzaakt door de behandelend arts.

Het risico op medische claim heeft een verhoging van de kosten van de gezondheidszorg tot gevolg door het defensief inzetten van middelen

Een stijging van het aantal rechtszaken uit hoofde van medische nalatigheid heeft tot gevolg dat artsen gebruik gaan maken van defensieve handelingen. Ze bestellen onnodig testen, voeren nutteloze procedures uit en schrijven overbodige medicamenten voor om rechtszaken te voorkomen. Er wordt internationaal aangenomen dat elke 4e euro die in de gezondheidszorg wordt uitgegeven een defensieve dus overbodige euro is. Helaas is dit heel erg moeilijk te voorkomen en de groeiende mondigheid van de patiënten werkt dit verder in de hand. Voorkomen is beter dan genezen.

Defensief handelen is niet te voorkomen en het zal weinig resultaat boeken om te proberen dat te voorkomen. De enige oplossing is een goed ontwikkelde arts patiënt relatie, goede communicatieve vaardigheden en het beschikbaar zijn voor de patiënt.

Alleen elektronische vastlegging zal het probleem niet verhelpen. Natuurlijk is vastlegging zeer belangrijk in de gezondheidszorg en het aantal fouten in de communicatie wordt daardoor met 90% verminderd.

Echter, niet alle artsen hebben toegang tot de elektronische informatie en vaak communiceren informatiesystemen niet met elkaar en ook het bepalen wie de eigenaar is van de data en wie verantwoordelijk is voor de patiënt is vaak niet duidelijk. Het is belangrijk dat er systemen zijn die bewaken of bijvoorbeeld een verslag niet op tijd is ingeleverd. Als het voor een patiënt urgent genoeg was om een specialist te bezoeken dan is de verslaglegging ten aanzien van dit overleg minstens zo belangrijk. Een goed patiënt volgsysteem kan het aantal risico’s verlagen helpen bij het verbeteren van de zorg.

Daarnaast helpt een patiënt volg systeem bij het verbeteren van de coördinatie. Het systeem registreert of een patiënt verschijnt op de afspraken, of de specialist het gesprek documenteert, alarmeert de consultant als de verslaglegging niet is gedaan, zorgt ervoor dat de arts het rapport te zien krijgt en een vervolgafspraak inplant als het noodzakelijk is. Als de patiënt nalaat om de afspraak met de specialist na te komen dan kan het ondersteunende personeel contact opnemen met de patiënt en het belang aantonen van de vervolgafspraken. Een goed volgsysteem voorkomt het nablijven of te late diagnoses waardoor het aantal rechtszaken verlaagd kan worden.

Het is te recht dat patiënten een claim in dienen wegens medische fout door te late doorverwijzing als deze niet het belang van de doorverwijzing heeft aangetoond, niet verteld heeft over de reden van doorverwijzing of de doorverwijzing aangedragen heeft als een optie in plaats van als een noodzaak.